Κέντρο Μνήμης

Η μνήμη είναι βασικό στοιχείο της γνωστικής λειτουργίας του κάθε ανθρώπου. Είναι σημαντική για κάθε δραστηριότητα είτε είναι ακαδημαϊκή, ψυχαγωγική ή κοινωνική. Η μνήμη χαρακτηρίζει την προσωπικότητα του ατόμου και δίνει στον καθένα μια ξεχωριστή ταυτότητα. Χωρίς την ικανότητα να θυμόμαστε την δική μας προσωπική ιστορία είμαστε μέσα σε κλίμα σύγχυσης και αβεβαιότητας. Για αυτό ακριβώς τον λόγο οι διαταραχές τύπου άνοιας κλέβουν από τον καθένα την ταυτότητα του και τα βιώματά του. Η μνήμη βοηθά στην απόκτηση νέων δεξιοτήτων και γνώσης, στην εκτέλεση εργασιών και στην ανταπόκριση σε αυτούς που αγαπάμε. Πολύ απλά η μνήμη βρίσκεται παντού στην ζωή μας.

Το Κέντρο Μνήμης αποτελείται από εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό (Νευρολόγο-Ψυχίατρο, Ψυχολόγο, Εργοθεραπευτή, Κοινωνικό Λειτουργό, & Νοσηλευτικό προσωπικό) το οποίο λειτουργεί ως διεπιστημονική ομάδα με στόχο την πολύπλευρη κάλυψη των αναγκών του ασθενή και της οικογένειάς του.

Η φιλοσοφία του Κέντρου Μνήμης είναι μέσα από την αξιολόγηση και την υποστήριξη πασχόντων και συγγενών να δημιουργηθεί ένα θετικό περιβάλλον παρακολούθησης και φροντίδας για τον πάσχοντα από άνοια.  Σκοπός είναι η ενδυνάμωση της μνήμης, η γενικότερη βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών, των δεξιοτήτων της αυτοεξυπηρέτησης  της επικοινωνίας και της αξιοπρέπειας των πασχόντων.

1ο Μέρος: Αξιολόγηση

Στο πρώτο ραντεβού με το Κέντρο Μνήμης ο πάσχον αρχικά αξιολογείται από νευρολόγο-ψυχίατρο και κατόπιν από ψυχολόγο για την διερεύνηση του γνωστικού και λειτουργικού του επιπέδου. Παράλληλα οι συνοδοί του πάσχοντα ενημερώνονται από τον κοινωνικό λειτουργό του κέντρου για την λειτουργία του κέντρου μνήμης ενώ δίνουν περισσότερες πληροφορίες για το οικογενειακό ιστορικό του πάσχοντα και το χώρο διαβίωσης του.

Στο Κέντρο Μνήμης η αρχική διάγνωση και η αξιολόγηση της πορείας τον πασχόντων παράλληλα με την ιατρική παρακολούθηση γίνεται με διεθνώς αναγνωρισμένες δοκιμασίες (tests) οι οποίες δίνουν μια συνολική εικόνα για τον πάσχοντα έτσι ώστε να καθοριστεί η θεραπευτική παρέμβαση. Με αυτό τον τρόπο εξετάζεται

1. Η ύπαρξη  άνοιας και σε ποιο στάδιο
2. Η ύπαρξη κατάθλιψης
3. Γίνεται διάκριση  κατάθλιψης και άνοιας
4. Πραγματοποιείται έλεγχος της γενικότερης υγείας του πάσχοντα από ιατρό παθολόγο και όποτε αυτό απαιτείται γίνονται οι απαραίτητες κλινικό-εργαστηριακές εξετάσεις.

2ο Μέρος: Παρέμβαση – Υποστήριξη

Κατόπιν και ανάλογα με το στάδιο της νόσου και την δυνατότητα της οικογένειας του ο πάσχον παρακολουθεί τα προγράμματα του Κέντρου Μνήμης είτε σε εξωτερική βάση οπότε επισκέπτεται την κλινική δύο φορές την εβδομάδα όπου έχει συνεδρίες σε ατομικό πρόγραμμα ή σε μικρή ομάδα (μέχρι τεσσάρων ατόμων)  με πάσχοντες που βρίσκονται στο ίδιο στάδιο της νόσου. Οι συνεδρίες περιλαμβάνουν ασκήσεις γνωστικών λειτουργιών και ψυχοθεραπεία με στόχο τη δραστηριοποίηση του προσβεβλημένου εγκέφαλου και ρύθμιση της ψυχικής ισορροπίας:

• ασκήσεις μνήμης, προσοχής
• εκτελεστικής λειτουργίας ή λόγου
• προσανατολισμού στην επικαιρότητα
• νοερής απεικόνισης μέσα από τη  χρήση τεχνικών χαλάρωσης
• ασκήσεις που  με έμμεσο τρόπο εκγυμνάζουν τις ικανότητες της προσοχής.

Όλες οι ασκήσεις δεν απαιτούν μεγάλη τυπική  μόρφωση αλλά περιέχουν αυξανόμενη κλιμάκωση δυσκολίας.

Σε αυτές τις ασκήσεις χρησιμοποιούνται διάφορα μέσα (μουσική, μολύβι & χαρτί, υπολογιστής, κίνηση, χαλάρωση, νοερή απεικόνιση, παιχνίδι, χορός, θέατρο, αναμνήσεις, γέλιο κλπ). Επίσης αφορούν καθημερινές δραστηριότητες των πασχόντων, (π.χ. τα ψώνια, την αναγνώριση της ώρας, συζήτηση, αναζήτηση τηλεφωνικού καταλόγου). Όμως πάντα οι ασκήσεις σχεδιάζονται με βάση τις διατηρούμενες ικανότητες του πάσχοντα και τις παρατηρούμενες γνωστικές ελλείψεις του. Σε πάσχοντές που βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια της νόσου γίνεται βραχεία νοσηλεία για ρύθμιση της φαρμακευτικής αγωγής και αξιοποίηση της υπάρχουσας λειτουργικότητας. Επίσης μετά το τέλος της νοσηλείας μέσω της κοινωνικής υπηρεσίας της κλινικής μας γίνεται διασύνδεση σε χώρους  μόνιμης διαβίωσης.
Παράλληλα στο Κέντρο Μνήμης υποστηρίζονται  οι φροντιστές με εκπαίδευση, συμβουλευτική στήριξη και ψυχοθεραπεία για τους περιθάλποντες, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της άνοιας μέσα στην οικογένεια, να φροντίσουν τον εαυτό τους και να διατηρήσουν την ποιότητα ζωής τους.

Άνοια και Νόσος Αλτσχάιμερ

Η άνοια χαρακτηρίζεται από ένα προοδευτικό εκφυλισμό και απώλεια των διανοητικών ικανοτήτων του ατόμου. Οι ασθενείς με άνοια παρουσιάζουν προβλήματα της μνήμης, της σκέψης, της αντίληψης, του προσανατολισμού, των γνωστικών λειτουργιών τους. Η άνοια είναι συχνότερη στους ηλικιωμένους, σε άτομα τρίτης ηλικίας. Σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών το ποσοστό αυτών που πάσχουν από άνοια είναι 6%. Με την αύξηση της ηλικίας, το ποσοστό των ατόμων που προσβάλλονται από άνοια, αυξάνεται και για αυτό έχει επικρατήσει ο όρος γεροντική άνοια.

Το 20% των ατόμων άνω των 80 ετών, πάσχουν από άνοια. Το 60% -70% των περιπτώσεων άνοιας οφείλεται στη νόσο Αλτσχάιμερ. Ένα ποσοστό της τάξης του 15% των περιπτώσεων άνοιας οφείλεται σε αγγειακά προβλήματα του εγκεφάλου (πολυεμφρακτική άνοια). Εκτός από την αύξηση της ηλικίας, τη νόσο Αλτσχάιμερ και τις εγκεφαλικές αγγειακές παθήσεις, άλλες ασθένειες που είναι σπανιότερες αιτίες άνοιας, περιλαμβάνουν τη νόσο Πάρκινσον, τον υποθυρεοειδισμό, το AIDS, τον καρκίνο εγκεφάλου και άλλες.